Göçmen Kaçakçılığı Suçu ve Cezası (TCK 79)
Göçmen kaçakçılığı suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 79. maddesinde düzenlenmiştir. Edirne, Yunanistan ve Bulgaristan sınırında yer aldığı için bu suçtan açılan soruşturma ve davaların en yoğun görüldüğü illerden biridir.
Hangi fiiller suç sayılır?
Doğrudan ya da dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek amacıyla, yasal olmayan yollardan;
- bir yabancıyı ülkeye sokmak ya da ülkede kalmasına imkân sağlamak,
- bir Türk vatandaşının ya da yabancının yurt dışına çıkmasına imkân sağlamak
göçmen kaçakçılığı suçunu oluşturur. Suçun oluşması için maddi menfaat elde etme amacı aranır. Bu amacın bulunmadığı, örneğin yalnız insani nedenlerle yapılan yardımlarda suçun unsurlarının oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilir.
Cezası ne kadardır?
Suçun temel cezası beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır.
Kanun, suç teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile tamamlanmış gibi cezaya hükmedilmesini öngörür. Yani göçmenler sınırı geçemeden yakalanmış olsa da ceza indirimsiz belirlenir.
Cezayı artıran haller
| Durum | Artırım |
|---|---|
| Mağdurların hayatı bakımından tehlike oluşturulması ya da onur kırıcı muamele | Yarısından üçte ikisine kadar |
| Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi | Yarısına kadar |
| Suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi | Yarısından bir katına kadar |
Suç bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmişse tüzel kişi hakkında güvenlik tedbirlerine hükmedilir.
Sürücüler ve araç sahipleri
Uygulamada en sık karşılaşılan durum, göçmenleri taşıyan aracın sürücüsü hakkında soruşturma açılmasıdır. Bu dosyalarda şu sorular belirleyicidir:
- Sürücü, taşıdığı kişilerin düzensiz göçmen olduğunu biliyor muydu?
- Taşıma karşılığında bir ücret aldı mı ya da alacak mıydı?
- Telefon kayıtları, mesajlar ve para transferleri ne gösteriyor?
- Araç kime ait, araç sahibinin fiilden haberi var mıydı?
Suçta kullanılan araca soruşturma sırasında el konulabilir. Araç sahibi suça karışmamış üçüncü bir kişiyse, aracın iadesi için ayrıca başvuru yapılması gerekir.
Soruşturma aşamasında dikkat edilecekler
Bu suçta öngörülen cezanın alt sınırı yüksek olduğu için soruşturmalarda tutuklama tedbirine sıkça başvurulur. İlk ifade, dosyanın seyrini belirler. Şüpheli, ifade vermeden önce avukatıyla görüşme hakkına sahiptir ve bu hakkın kullanılması, sonradan düzeltilmesi güç beyanların önüne geçer.
Göçmen kaçakçılığı dosyaları çoğu zaman göç hukuku işlemleriyle birlikte yürür: taşınan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı verilebilir. Ceza dosyalarına ilişkin genel bilgi için ceza hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve süreler değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışınız.