Edirne · Hukuki bilgilendirme
Gözaltı, İfade ve Tutuklamaya İtiraz
Ceza soruşturmasının ilk saatleri, dosyanın sonraki seyrini belirleyen saatlerdir. Bu sayfada gözaltından tutuklama kararına kadar şüphelinin hakları ve başvuru yolları özetlenmiştir.
Kısa bilgiler
- Gözaltı süresi
- Yakalama anından itibaren en fazla 24 saat; toplu suçlarda savcı her defasında 1 günü geçmemek üzere 3 gün uzatabilir (CMK m. 91)
- Gözaltına itiraz
- Sulh ceza hâkimliğine; hâkim 24 saat dolmadan karar verir
- Tutukluluk incelemesi
- Soruşturmada en geç 30 günde bir (CMK m. 108)
- Azami tutukluluk (kovuşturma)
- Ağır ceza görevine girmeyen işlerde 1 yıl (+6 ay); girenlerde 2 yıl, uzatmayla toplam 3 yıl (bazı suçlarda 5 yıl) (CMK m. 102)
- Tutuklamaya itiraz
- Kararı öğrenmeden itibaren 2 hafta içinde, kararı veren hâkimliğe (CMK m. 268)
Gözaltında haklar
- Avukatla görüşme: Şüpheli, soruşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir. Avukat seçecek durumda değilse barodan müdafi görevlendirilmesini isteyebilir.
- Yakınlara haber verme: Gözaltına alınan kişinin durumu, kendi seçeceği bir yakınına bildirilir.
- Susma hakkı: Kimlik bilgileri dışında açıklama yapmama hakkı vardır.
- Tercüman: Türkçe bilmeyen şüpheliye tercüman sağlanır.
- Yasak usuller: Kötü davranma, iradeyi bozan uygulamalar ve kanuna aykırı vaatler yasaktır; bu yollarla alınan ifadeler delil olarak kullanılamaz.
Tutuklama ve adli kontrol
Tutuklama, kuvvetli suç şüphesi ve kaçma ya da delilleri karartma şüphesi gibi bir tutuklama nedeninin varlığına ve ölçülülüğe bağlıdır. Hâkim, aynı amaca adli kontrolle ulaşılabiliyorsa tutuklama yerine adli kontrol kararı verebilir.
Tutuklama kararına karşı, kararı öğrenme tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtirazda tutuklama nedenlerinin somut olgulara dayanmadığı, adli kontrolün yeterli olduğu ve kişinin sabit adresi, ailesi ve işi gibi durumları ileri sürülür.
Edirne’de
Edirne’de gözaltı işlemleri genellikle il emniyet ve jandarma birimlerinde, sınır kapılarında yaşanan olaylarda ise kapıdaki birimlerde başlar; şüpheli daha sonra ilgili Cumhuriyet başsavcılığına ve gerekirse nöbetçi sulh ceza hâkimliğine götürülür. Sınır kapılarına ilişkin ayrıntı: Sınır kapılarında hukuki destek
İlgili sayfa: Ceza Hukuku
Sık sorulan sorular
Gözaltındaki yakınıma avukat gönderebilir miyim?
Evet. Şüpheli her aşamada müdafi yardımından yararlanabilir. Gözaltındaki kişinin eşi veya birinci ya da ikinci derece kan hısımı da gözaltı işlemine karşı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.
İfade vermek zorunda mıyım?
Hayır. Şüpheli, kimlik bilgileri dışında hakkındaki suçlamaya ilişkin açıklamada bulunmama hakkına sahiptir. Susma hakkının kullanılması aleyhine yorumlanamaz. İfade verilecekse, avukatla görüşüldükten sonra verilmesi önerilir.
Tutuklama yerine başka bir tedbir uygulanabilir mi?
Evet. Hâkim tutuklama yerine adli kontrol kararı verebilir: yurt dışına çıkış yasağı, belirli aralıklarla karakola imza, konuttan çıkmama, güvence yatırma, sürücü belgesini teslim gibi yükümlülükler bunlar arasındadır. Savunmada çoğu zaman adli kontrolün yeterli olacağı ileri sürülür.
Tutuklu sanığın durumu ne sıklıkla değerlendirilir?
Soruşturma evresinde tutukluluğun devamı en geç otuz günde bir sulh ceza hâkimince incelenir; şüpheli de inceleme isteyebilir. Kovuşturma evresinde mahkeme her oturumda ve gerektiğinde oturumlar arasında tutukluluğun devamını değerlendirir.
İlgili makaleler
Dayanak mevzuat ve resmî kaynaklar
Son güncelleme:
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir; her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.