Kullanmak İçin Uyuşturucu Madde Bulundurma Suçu (TCK 191)
Kullanmak için uyuşturucu ya da uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da kullanmak, Türk Ceza Kanunu’nun 191. maddesinde suç olarak düzenlenmiştir. Kanun bu suçta cezalandırmadan önce tedaviyi ve denetimi öne alır.
Cezası ne kadardır?
Suçun cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir. Suç okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi yerlere 200 metreden yakın umumi veya umuma açık yerlerde işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Ancak kanun, soruşturma aşamasında kural olarak dava açılmadan önce bir erteleme ve denetim süreci öngörür.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi
Soruşturma aşamasında şüpheli hakkında beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Bu karar için Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 171. maddesindeki genel şartlar aranmaz. Savcı, şüpheliyi yükümlülüklere uymamanın sonuçları konusunda uyarır; erteleme kararı kolluğa da bildirilir.
Erteleme süresi içinde kişi en az bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur. Bu süre, denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya savcının kararıyla altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Gerek görülürse tedavi de uygulanır ve madde kullanılıp kullanılmadığının tespiti için kişi yılda en az iki kez ilgili kuruma sevk edilir.
Daha önceki bir ertelemenin ihlali nedeniyle dava açılmışsa, aynı suçun tekrar işlendiği iddiasıyla başlatılan yeni soruşturmada erteleme kararı verilemez.
Erteleme süresinde nelere dikkat edilmeli?
Erteleme kararı bir beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararı değildir; koşullara bağlı bir fırsattır. Şu hallerde ertelenen dosyada kamu davası açılır:
- Yükümlülüklere ya da uygulanan tedavinin gereklerine uymamakta ısrar edilmesi
- Erteleme süresi içinde kullanmak için yeniden madde satın alınması, kabul edilmesi ya da bulundurulması
- Erteleme süresi içinde yeniden madde kullanılması
Erteleme süresinde yeniden madde edinilmesi ya da kullanılması ayrı bir soruşturma konusu yapılmaz; ertelenen dosyada dava açılmasının nedeni olur.
Denetimli serbestlik müdürlüğünün çağrılarına süresinde gidilmesi ve tebligat adresinin güncel tutulması bu nedenle önemlidir. Tebligatın eski adrese gönderilmesi nedeniyle çağrıya uyulamaması da hak kaybına yol açabilir.
Süre sorunsuz geçerse
Erteleme süresi içinde yükümlülüklere uyulur ve yasaklar ihlal edilmezse, süre sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Dava açılırsa
Dava açılması halinde mahkeme, koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ya da cezanın ertelenmesine karar verebilir. Sanığın adli sicil kaydı, daha önce bu kurumlardan yararlanıp yararlanmadığı ve yargılama sürecindeki tutumu bu değerlendirmede rol oynar.
Tedavi için kendiliğinden başvuru
Madde kullanan kişi, hakkında soruşturma başlatılmadan önce resmî makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi edilmeyi isterse cezaya hükmolunmaz. Bu durumda kamu görevlileri ve sağlık çalışanları için suçu bildirme yükümlülüğü de doğmaz (TCK 192/4).
Ticaret suçlamasıyla karşılaşılırsa
Ele geçirilen maddenin miktarı ya da paketlenme biçimi nedeniyle soruşturma, cezası çok daha ağır olan uyuşturucu madde ticareti suçlaması üzerinden yürütülebilir. Bu durumda maddenin kişisel kullanım için bulundurulduğunu gösteren deliller belirleyicidir. Ticaret iddiasıyla açılan davada fiilin yalnız kullanmak için bulundurma niteliğinde olduğu anlaşılırsa, kanun sanık hakkında TCK 191 çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verileceğini öngörür.
Edirne’deki süreç için: Edirne’de uyuşturucu davaları · Ceza dosyalarında izlenen süreç hakkında genel bilgi için ceza hukuku sayfasına bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve süreler değişebilir; somut durumunuz için bir avukata danışınız.