Edirne · Hukuki bilgilendirme
Edirne’de Uyuşturucu Davaları: Ticaret ve Kullanma
Uyuşturucu dosyalarında aynı miktardaki madde, olayın koşullarına göre ya “kullanmak için bulundurma” ya da “ticaret” suçu kapsamında değerlendirilebilir. İki suçun cezası arasındaki fark çok büyüktür; bu nedenle savunmanın ilk ifadeden itibaren bu ayrım gözetilerek yürütülmesi önemlidir.
Kısa bilgiler
- Kullanmak için bulundurma (TCK 191)
- 2 yıldan 5 yıla kadar hapis; soruşturmada kural olarak 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi
- Erteleme süresince
- En az 1 yıl denetimli serbestlik (altışar aylık sürelerle en fazla 2 yıl daha uzatılabilir); gerekirse tedavi; madde kullanımının tespiti için yılda en az iki kez ilgili kuruma sevk
- Ticaret (TCK 188/3)
- En az 10 yıl hapis ve 1.000 – 20.000 gün adli para cezası; madde bir çocuğa verilir veya satılırsa hapis cezası en az 15 yıl
- İmal, ithal, ihraç (TCK 188/1)
- 20 yıldan 30 yıla kadar hapis ve 2.000 – 20.000 gün adli para cezası
- Yarı oranında artırım (TCK 188/4-5)
- Madde eroin, kokain, morfin, bazmorfin ya da sentetik kannabinoid, sentetik katinon, sentetik opioid veya amfetamin ve türevlerinden biriyse; ülke içindeki ticaret fiilleri okul, yurt, hastane gibi yerlere 200 metreden yakın umumi veya umuma açık yerlerde işlenirse; suç üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenirse
- Örgüt faaliyeti (TCK 188/5)
- Suç, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza bir kat artırılır
- Müdafi (CMK 150/3)
- TCK 188 kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmada şüphelinin veya sanığın avukatı yoksa, talebi aranmaksızın baro tarafından müdafi görevlendirilir
Ticaret mi, kullanma mı?
Uyuşturucu dosyalarında en sık karşılaşılan iki suç tipi şunlardır:
- Kullanmak için satın alma, kabul etme, bulundurma veya kullanma (TCK 191): Kişinin kendi kullanımına yönelik fiiller. Ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir; ancak soruşturma aşamasında kural olarak beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir.
- Satma, satışa arz etme, başkalarına verme, sevk etme, nakletme, depolama ve kullanma amacı dışında satın alma, kabul etme veya bulundurma (TCK 188/3): Maddenin başkalarına ulaştırılmasına yönelik fiiller. Ceza on yıldan az olmamak üzere hapis ve adli para cezasıdır.
Olayın hangi suç kapsamında değerlendirileceğini tek bir ölçüt belirlemez. Ele geçirilen maddenin miktarı ve paketleniş şekli, olay yerinde bulunan diğer eşyalar, kişinin madde kullanıcısı olup olmadığı ve dijital deliller birlikte değerlendirilir.
Kullanmak için bulundurma suçu okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi yerlere 200 metreden yakın umumi veya umuma açık yerlerde işlenirse, bu suçun cezası da yarı oranında artırılır (TCK 191/10).
Erteleme ve denetimli serbestlik
Kullanmak için bulundurma suçunda Cumhuriyet savcısı, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 171. maddesindeki koşulları aramaksızın beş yıl süreyle kamu davasının açılmasını erteler ve şüpheliyi yükümlülüklere uymamanın sonuçları konusunda uyarır. Erteleme kararı kolluğa da bildirilir. Bu sürede:
- Kişi en az bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulur. Bu süre, denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya savcının kararıyla altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir.
- Gerek görülürse kişiye tedavi uygulanır.
- Savcı, madde kullanılıp kullanılmadığının tespiti için kişinin yılda en az iki kez ilgili kuruma sevkine karar verir.
- Denetimli serbestlik müdürlüğünün çağrılarına süresinde gidilmesi ve tebligat adresinin güncel tutulması gerekir.
Erteleme süresi boyunca yükümlülüklere uyulmuş ve yasaklar ihlal edilmemişse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Ticaret iddiasıyla açılan davada
TCK 188 kapsamındaki suçlar ağır ceza mahkemesinde yargılanır ve bu suçlarda müdafi bulundurulması zorunludur. Yargılama sonunda fiilin ticaret değil, yalnız kullanmak için bulundurma niteliğinde olduğu anlaşılırsa kanun, sanık hakkında TCK 191 çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verileceğini öngörür (TCK 191/8). Bu nedenle dosyadaki tartışma çoğu zaman suçun nitelendirilmesi üzerinde yoğunlaşır.
Delillerin nasıl elde edildiği de ayrıca incelenir: üst, araç ve konut aramalarının usulüne uygun bir karara veya yazılı emre dayanıp dayanmadığı, tutanakların nasıl düzenlendiği, telefon ve bilgisayar incelemesinin kanuna uygun bir karara dayanıp dayanmadığı ve maddenin net ağırlığı ile etken maddesini gösteren laboratuvar raporu. Hukuka aykırı yöntemle elde edilen delil hükme esas alınamaz.
Etkin pişmanlık (TCK 192)
- Ticaret suçuna iştirak eden kişi, resmî makamlar haber almadan önce diğer suç ortaklarını ve maddenin saklandığı veya üretildiği yerleri bildirir ve bu bilgi suç ortaklarının yakalanmasını veya maddenin ele geçirilmesini sağlarsa, hakkında cezaya hükmolunmaz.
- Kullanmak için madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, resmî makamlar haber almadan önce maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini bildirerek suçluların yakalanmasını veya maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırırsa, hakkında cezaya hükmolunmaz.
- Suç haber alındıktan sonra gönüllü olarak suçun ortaya çıkmasına ve faillerin yakalanmasına yardım eden kişinin cezası, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarıya kadar indirilir.
Etkin pişmanlık beyanının zamanı ve içeriği sonucu doğrudan belirler; bu nedenle beyan vermeden önce avukatla görüşülmesi önemlidir.
Edirne’de sınır kapılarındaki kontroller
Edirne’de uyuşturucu soruşturmaları şehir içindeki aramaların yanı sıra sınır kapılarında yapılan araç ve yolcu kontrolleriyle de başlayabilir. Maddenin yurt dışından getirildiği iddiası, olayın ithal kapsamında (TCK 188/1) değerlendirilmesine ve çok daha ağır bir ceza aralığına yol açabilir. Az miktarda ve kişisel kullanım için getirildiği savunulan maddelerde, fiilin TCK 191 kapsamında kalıp kalmadığı ayrıca tartışılır. Ayrıntı: Sınır kapılarında hukuki destek
Gözaltı ve ifade süreci için: Gözaltı, ifade ve tutuklamaya itiraz · Mahkûmiyet hâlinde cezanın nasıl infaz edileceğini infaz hesaplama aracı ile yaklaşık olarak görebilirsiniz.
Daha ayrıntılı bilgi için makalelerimiz: Uyuşturucu madde ticareti suçu (TCK 188) · Kullanmak için uyuşturucu bulundurma (TCK 191)
Sık sorulan sorular
Üzerimde az miktarda madde çıktı; ticaret suçlaması yapılabilir mi?
Yapılabilir; çünkü miktar tek başına belirleyici değildir. Maddenin paketleniş şekli, hassas terazi, maddenin başkalarına verilmek üzere hazırlandığını düşündüren diğer bulgular, telefon yazışmaları ve tanık beyanları ticaret iddiasına dayanak yapılabilir. Savunmada ise kişinin madde kullanıcısı olup olmadığı ve ele geçirilen miktarın kişisel kullanımla açıklanıp açıklanamayacağı önem taşır.
Kullanmak için bulundurmada hemen dava açılır mı?
Kural olarak hayır. Kanun, soruşturma aşamasında beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmesini öngörür. Bu süre içinde denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulur, yeniden kullanmak için madde edinilmez ve madde kullanılmazsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Ancak daha önceki bir ertelemenin ihlali nedeniyle dava açılmışsa, aynı suçla ilgili yeni soruşturmada erteleme kararı verilemez.
Erteleme süresinde tekrar kullanırsam ne olur?
Erteleme süresinde kullanmak için yeniden madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya madde kullanmak ihlal nedeni sayılır ve ertelenen dosyada kamu davası açılır. Bu yeni fiil için ayrıca bir soruşturma açılmaz; dava, ertelenen dosya üzerinden yürür. Bu şekilde dava açıldıktan sonra suçun tekrar işlendiği iddiasıyla başlatılan soruşturmalarda ise yeniden erteleme kararı verilemez.
Soruşturma başlamadan tedavi için başvurursam ceza alır mıyım?
Madde kullanan kişi, hakkında soruşturma başlatılmadan önce resmî makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi edilmeyi isterse, kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma suçundan cezaya hükmolunmaz. Bu durumda kamu görevlileri ve sağlık çalışanları için suçu bildirme yükümlülüğü de doğmaz (TCK 192/4).
Gözaltında ne yapmalıyım?
Şüpheli, soruşturmanın her aşamasında avukat yardımından yararlanabilir ve susma hakkına sahiptir. Kolluktaki ifade dosyadaki ilk anlatımdır ve sonraki değerlendirmeleri çoğu zaman yönlendirir; bu nedenle ifade vermeden önce avukatla görüşmek önemlidir.
İlgili makaleler
Dayanak mevzuat ve resmî kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 188, 191, 192 (mevzuat.gov.tr)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 91, 147, 150 (mevzuat.gov.tr)
Son güncelleme:
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir; her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.