Edirne · Hukuki bilgilendirme
Vasi Tayini ve Vesayet Davası
Ergin olduğu halde işlerini göremeyen bir kişi için mahkeme bir vasi atar. Vesayet, çoğu zaman yaşlı ya da hasta bir yakının banka, kira, emeklilik ve mülk işlemlerinin yürütülmesi için gündeme gelir.
Kısa bilgiler
- Vesayet makamı
- Sulh hukuk mahkemesi; denetim makamı asliye hukuk mahkemesi
- Kısıtlama sebepleri
- Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yönetim, 1 yıl veya daha uzun özgürlüğü bağlayıcı ceza, kişinin kendi isteği (TMK m. 405-408)
- Sağlık raporu
- Akıl hastalığı veya zayıflığı nedeniyle kısıtlamada resmî sağlık kurulu raporu gerekir
- Taşınmaz satışı
- Vesayet makamının izniyle; 7589 sayılı Kanun ile elektronik satış portalında açık artırma usulü getirildi (TMK m. 440, 444)
Süreç nasıl işler?
- Başvuru: Kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine dilekçeyle başvurulur. Başvuruyu yakınlar yapabileceği gibi mahkeme kendiliğinden de harekete geçebilir.
- Sağlık kurulu raporu: Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı iddiasında mahkeme kişiyi resmî sağlık kuruluna sevk eder.
- Dinleme: Mahkeme, sağlık durumunun elverdiği ölçüde kişiyi dinler; gerekirse bulunduğu yere giderek dinler.
- Karar ve vasi atanması: Kısıtlama kararıyla birlikte bir vasi atanır. Kanun, kısıtlının eşini, yakın hısımlarını ve kısıtlının kendi isteğini öncelikle değerlendirir.
Vasinin görevleri
Vasi, kısıtlının kişisel ve malvarlığına ilişkin işlerini onun yararına yürütür. Göreve başlarken kısıtlının malvarlığının defteri tutulur; vasi düzenli aralıklarla vesayet makamına hesap verir.
Önemli işlemler için vesayet makamından izin alınması gerekir. 7589 sayılı Kanun’la, kısıtlıya ait taşınmazların satışında mahkemenin elektronik satış portalında açık artırma usulü getirilmiş ve ihalenin vesayet makamının onayıyla kesinleşmesi düzenlenmiştir; bu hükümler 31 Ekim 2026’da yürürlüğe girecektir.
İlgili sayfalar: Aile Hukuku · Miras hukuku ve mirasçılık işlemleri
Sık sorulan sorular
Annem için vasi olmak istiyorum. Nereye başvururum?
Kısıtlanacak kişinin yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurulur. Mahkeme, kural olarak kişiyi dinler ve akıl hastalığı veya akıl zayıflığı iddiasında resmî sağlık kurulu raporu ister. Vasi olarak öncelikle kısıtlının yakınlarından uygun olan biri atanır.
Vasi her işlemi tek başına yapabilir mi?
Hayır. Taşınmaz alım satımı, rehin, önemli tutarda borçlanma, dava açma ve sulh gibi bazı işlemler vesayet makamının iznine tabidir; bir kısmı ayrıca denetim makamının onayını gerektirir. Vasi, yönettiği mal varlığı için düzenli hesap verir.
Kişi kendi isteğiyle kısıtlanabilir mi?
Evet. Yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı nedeniyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini ispat eden ergin, kendi isteğiyle kısıtlanabilir.
İlgili makaleler
Dayanak mevzuat ve resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 396-494 (mevzuat.gov.tr)
- Resmî Gazete, 31.07.2026 – 7589 sayılı Kanun (TMK m. 440, 444 değişikliği)
Son güncelleme:
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir; her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.