Edirne · Hukuki bilgilendirme
Alkollü Araç Kullanma: Ehliyet, İdari Para Cezası ve TCK 179
Alkollü araç kullanmak iki ayrı sonuç doğurabilir: Karayolları Trafik Kanunu’na göre idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması ile belirli hallerde Türk Ceza Kanunu’na göre ceza soruşturması. Kurallar 2026 yılında 7574 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenmiştir.
Kısa bilgiler
- Promil sınırı
- Hususi otomobil sürücüleri için 0,50; diğer sürücüler için 0,20 promilin üzeri (KTK m. 48)
- Ehliyetin geri alınması
- İlk ihlalde 6 ay, ikinci ihlalde 2 yıl, üç ve daha fazla ihlalde her seferinde 5 yıl (son 5 yıl esas alınır)
- Ölçümü kabul etmeme
- Sürücü belgesi 5 yıl geri alınır
- Ceza soruşturması
- 1,00 promilin üzerinde TCK 179/3 uygulanır: 6 aydan 2 yıla kadar hapis
- İtiraz
- Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine (5326 s. Kabahatler Kanunu m. 27)
İdari yaptırım ve ceza soruşturması
Alkollü araç kullanmanın sonuçları ölçülen değere ve olayın koşullarına göre değişir:
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Hususi otomobilde 0,50 promil üzeri (diğer araçlarda 0,20) | İdari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması |
| 1,00 promil üzeri | Ayrıca TCK 179/3 kapsamında ceza soruşturması |
| Kazaya sebebiyet verme | Sınır değerlerin üzerinde ayrıca TCK’nın ilgili hükümleri (yaralama, öldürme gibi) |
| Ölçüme izin vermeme | Sürücü belgesinin 5 yıl geri alınması |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde | Sürücü belgesinin iptali ve TCK hükümleri |
TCK 179/3’e göre alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak halde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Geri alma süreleri
Süreler, son ihlalden geriye doğru beş yıl içindeki ihlal sayısına göre belirlenir:
- İlk ihlal: 6 ay
- İkinci ihlal: 2 yıl ve davranış geliştirme eğitimi
- Üç ve daha fazla ihlal: Her seferinde 5 yıl; psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi
İtiraz
Trafik idari para cezasına ve sürücü belgesinin geri alınmasına karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Başvuruda ölçümün usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, cihazın kalibrasyonu, ölçüm saati ve tutanağın içeriği incelenir.
İlgili sayfalar: Trafik cezasına itiraz: süre ve dilekçe · Trafik Cezalarına İtiraz
Sık sorulan sorular
0,80 promil ile durduruldum; ceza davası açılır mı?
Hususi otomobil sürücüsü olarak 0,50 ile 1,00 promil arasında yakalanan bir sürücü hakkında kural olarak idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması uygulanır. Kanun, 1,00 promilin üzerinde ayrıca TCK 179/3’ün uygulanacağını belirtir. Kazaya karışılmışsa ise daha düşük değerlerde de ceza hükümleri gündeme gelebilir.
Alkolmetreyi üflemeyi reddedersem ne olur?
Ölçüme izin vermeyen sürücünün belgesi beş yıl süreyle geri alınır; bu, ilk ihlaldeki altı aylık süreden çok daha ağırdır. Ölçüm sonucuna itiraz edilmesi halinde ise kan, tükürük veya idrar örneği alınabilir.
Ehliyetim ne zaman iade edilir?
Geri alma süresi dolduğunda iade için Kanun kapsamındaki idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekir. İkinci kez geri alınanlar davranış geliştirme eğitimine; üç ve daha fazla kez geri alınanlar psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesine tabi tutulur.
Ticari araç sürücüsüyüm; ek bir yaptırım var mı?
Yük ve yolcu taşımacılığı yapan araçlarda sınır 0,20 promildir. Bu araçların sürücüleri için son beş yıl içinde toplam üç ihlal halinde sürücü belgesi iptal edilir.
İlgili makaleler
Dayanak mevzuat ve resmî kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 48 (mevzuat.gov.tr)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 179 (mevzuat.gov.tr)
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27 (mevzuat.gov.tr)
Son güncelleme:
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir; her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.