Av. Büşra Öfke Hukuk Bürosu · Edirne
Dil seçimi: Türkçe
+90 541 616 17 30

Edirne · Hukuki bilgilendirme

İş Davalarında Zorunlu Arabuluculuk: Başvuru, Süre ve Toplantıya Katılmama

Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai ve işe iade gibi taleplerde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabulucuya gidilmeden açılan dava, başka bir işlem yapılmadan usulden reddedilir. Arabuluculuk süreci de kendi kurallarına bağlıdır: ilk toplantıya mazeretsiz katılmamak, dava kazanılsa bile yargılama giderlerinde sonuç doğurur.

Kısa bilgiler

Kapsam
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepleri; bu alacaklarla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları (7036 s. Kanun m. 3/1)
Kapsam dışı
İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile tespit, itiraz ve rücu davaları (m. 3/3)
Başvuru yeri
Karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosu (m. 3/5)
Süre
Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde en fazla 1 hafta uzatılabilir (m. 3/10)
Zamanaşımı
Başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez (m. 3/17)

Hangi taleplerde zorunlu?

Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılacak davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 s. Kanun m. 3/1). Tipik örnekler:

  • Kıdem ve ihbar tazminatı,
  • Ödenmeyen ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti,
  • Kullandırılmayan yıllık izin ücreti,
  • İşe iade talebi,
  • Bu alacaklarla ilgili icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları.

Gazeteciler ve gemiadamları da bu madde bakımından işçi sayılır (m. 3/20).

Kapsam dışı: İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları (m. 3/3). Ayrıntı: İş kazası tazminatı

Başvuru nasıl yapılır?

  1. Yer: Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (m. 3/5). Edirne’de çalışılan bir işyeri için Edirne adliyesindeki arabuluculuk bürosuna başvurulabilir.
  2. Bilgiler: Başvuran, kendisine ve elindeyse karşı tarafa ait iletişim bilgilerini büroya verir. Büro resmî kayıtlardan iletişim bilgisi araştırabilir (m. 3/7).
  3. Arabulucu: Büro listeden arabulucu belirler; taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir (m. 3/6).
  4. Süre: Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir (m. 3/10).

İlk toplantıya katılmamanın sonucu

Taraflardan biri geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmazsa ve arabuluculuk bu nedenle sona ererse (m. 3/12):

  • Katılmayan taraf son tutanakta belirtilir.
  • Bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile, karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.
  • Lehine hükmedilecek vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir.
  • İki taraf da ilk toplantıya katılmazsa, sonradan açılan davada her taraf kendi yaptığı yargılama giderini üstlenir.

Süreler ve son tutanak

AşamaKural
Arabuluculuk süreciBaşvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez (m. 3/17)
İşe iadeFesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya; anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde dava
Dava dilekçesiAnlaşmaya varılamadığını gösteren son tutanağın aslı veya arabulucunun onayladığı örneği eklenir (m. 3/2)

İşe iadede süreler kısa olduğundan ayrıntılar için: İş hukuku ve işe iade · İşe iade davası süreleri

Anlaşma sağlanırsa

Anlaşılan konular hakkında taraflar sonradan dava açamaz. Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır (6325 s. Kanun m. 18). Bu nedenle anlaşma metnine hangi alacakların, hangi tutarlarla ve hangi tarihte ödeneceği açıkça yazılmalıdır; “başkaca alacağım yoktur” gibi genel ifadelerin kapsamı imzadan önce değerlendirilmelidir.

Alacak tutarlarını görmek için: Kıdem tazminatı hesaplama · Yıllık izin hesaplama · İşsizlik maaşı hesaplama

İlgili sayfalar: İş hukuku · İş kazası tazminatı · Edirne’de icra takibi

Sık sorulan sorular

Arabulucuya gitmeden dava açarsam ne olur?

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa mahkeme herhangi bir işlem yapmadan davayı dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddeder. Arabulucuya gidilmiş ama son tutanak dilekçeye eklenmemişse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; bu sürede tutanak sunulmazsa dava yine usulden reddedilir (7036 s. Kanun m. 3/2).

İşveren ilk toplantıya gelmezse ne olur?

Geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Bu taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine hükmedilecek vekâlet ücreti yarıya iner. Bu kural 2024’te 7531 sayılı Kanunla değişmiştir; önceki metinde giderlerin tamamından sorumluluk öngörülüyordu.

Arabuluculuk için ücret ödeyecek miyim?

Taraflara ulaşılamaz, taraflar katılmaz ya da iki saatten kısa süren görüşmede anlaşma sağlanamazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saati aşan görüşmelerde anlaşma olmazsa aşan kısım, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır. Anlaşma hâlinde ücret tarifeye göre ve kural olarak eşit paylaşılır. Ödenen ücret yargılama giderlerinden sayılır.

Arabuluculukta anlaşırsak bu belge bağlayıcı mı?

Evet. Anlaşılan konular hakkında taraflar sonradan dava açamaz. Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, ayrıca icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır; avukatsız anlaşmalarda sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi istenebilir (6325 s. Kanun m. 18).

İşverenin bir çalışanı arabuluculukta işvereni temsil edebilir mi?

Evet. Taraflar görüşmelere bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir. İşverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışanı da işvereni temsil edebilir ve son tutanağı imzalayabilir (7036 s. Kanun m. 3/18).

İlgili makaleler

Dayanak mevzuat ve resmî kaynaklar

Son güncelleme:

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir; her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Bu konuda görüşelim

Elinizdeki kararı veya belgeyi gönderin; süreleri ve izlenecek yolu birlikte değerlendirelim.