Av. Büşra Öfke Hukuk Bürosu · Edirne
Dil seçimi: Türkçe
+90 541 616 17 30

Edirne · Hukuki bilgilendirme

Bulgaristan’da Kalan Miras ve Taşınmazlar: Türkiye’de Yapılacak İşlemler

Edirne’de yaşayan pek çok ailenin Bulgaristan’da ev, arsa veya tarlası ya da orada açılmış bir mirası vardır. Bu işlerin bir kısmı Türkiye’de, bir kısmı Bulgaristan’da yapılır. Türkiye’de alınacak belgeler, apostil ve tercümenin hangi sırayla yapılacağı ve Bulgaristan’da verilen kararların Türkiye’de nasıl kullanılacağı doğru planlanırsa iki ülke arasında gidip gelme azalır. Bulgaristan’daki tapu ve miras işlemleri ise Bulgaristan hukukuna tabidir ve orada yetkili bir avukat veya noterle yürütülür.

Kısa bilgiler

Türk hukukuna göre mirasa uygulanacak hukuk
Ölenin millî hukuku; Türkiye’deki taşınmazlar için her durumda Türk hukuku (5718 s. MÖHUK m. 20/1)
Çifte vatandaşlar
Aynı zamanda Türk vatandaşı olan çifte vatandaşlar için Türk hukuku esas alınır (MÖHUK m. 4/1-b)
Mirasçılık belgesi
Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden; yabancılar talep ediyorsa, nüfus kayıtları yetersizse veya yargılama gerekiyorsa yalnızca mahkemeden (1512 s. Noterlik Kanunu m. 71/B)
Bulgaristan kararının Türkiye’de kullanılması
Tanıma veya tenfiz kararı gerekir; görevli mahkeme asliye mahkemesidir, tanımada karşılıklılık şartı aranmaz (MÖHUK m. 50-58)

İki ülke, iki hukuk

Terekede hem Türkiye’de hem Bulgaristan’da mal varsa her ülkenin makamları kendi kanunlar ihtilafı kurallarını uygular:

  • Türk hukukuna göre miras, ölenin millî hukukuna tabidir; Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında her durumda Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 20/1). Ölen aynı zamanda Türk vatandaşıysa, Bulgaristan vatandaşlığı da bulunsa bile Türk hukuku esas alınır (MÖHUK m. 4/1-b).
  • Bulgaristan’da ise miras işlemlerinde Bulgaristan hukuku ve Avrupa Birliği’nin 650/2012 sayılı Miras Tüzüğü uygulanır. Bu kurallar, mirasa uygulanacak hukuk konusunda Türk hukukundan farklı bir sonuca götürebilir.

Bu nedenle aynı miras için iki ülkede farklı mirasçılık belgeleri ve farklı paylar ortaya çıkabilir. Hangi malın hangi ülkede, hangi belgeyle intikal edeceği baştan planlanmalıdır.

Türkiye’de alınacak belgeler

BelgeNeredenBulgaristan’da kullanmak için
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)Noter veya sulh hukuk mahkemesiApostil + Bulgarca tercüme
Nüfus kayıt örneği, ölüm belgesiNüfus müdürlüğü, e-DevletApostil + Bulgarca tercüme
VekâletnameNoterApostil + Bulgarca tercüme; metin Bulgaristan’daki noterle önceden kontrol edilmeli
Mahkeme kararı (ör. ortaklığın giderilmesi, mirasın reddi)İlgili Türk mahkemesi, kesinleşme şerhiyleApostil + Bulgarca tercüme; Bulgaristan’da tanınması gerekebilir

Noter mi, mahkeme mi? Noter; mirasçılık belgesi yargılama gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse veya belge yabancılar tarafından isteniyorsa düzenleyemez (Noterlik Kanunu m. 71/B). Bu durumda belge sulh hukuk mahkemesinden alınır. Mirasçılardan biri yalnızca Bulgaristan vatandaşıysa ya da ölüm Türkiye’deki nüfus kaydına işlenmemişse genellikle mahkeme yoluna gidilir.

Bulgaristan kararlarının Türkiye’de kullanılması

Bulgaristan’da verilen bir boşanma, miras veya alacak kararının Türkiye’de sonuç doğurması için:

  • Tanıma: Kararın Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesi, nüfus ve tapu gibi kayıtlara işlenmesi için gerekir. Tanımada karşılıklılık şartı aranmaz (MÖHUK m. 58).
  • Tenfiz: Kararın Türkiye’de icra edilmesi için gerekir; kesinleşmiş olmalı ve kanundaki şartları taşımalıdır (MÖHUK m. 50, 54).
  • Mahkeme: Görevli mahkeme asliye mahkemesidir; dava, karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinde açılır (MÖHUK m. 51). İstem basit yargılama usulüyle incelenir (m. 55).

Bulgaristan’dan alınan kararın da Bulgaristan makamlarından apostil şerhi alınmış aslı veya onaylı örneği ile yeminli Türkçe tercümesi dosyaya konur. Boşanma kararları için ayrıntı: Yabancı boşanma kararının tanınması

Türkiye’deki mallar

Ölenin Türkiye’deki taşınmazları Türk hukukuna göre intikal eder. Mirasçılık belgesiyle tapuda intikal yapılır; paydaşlar anlaşamazsa önce arabuluculuk, ardından ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir. Miras borca batıksa mirasın reddi için üç aylık süre ayrıca işler. Ayrıntı: Miras hukuku · Ortaklığın giderilmesi davası

Taşınmaz satışında ödenecek harç için: Tapu harcı hesaplama

Bulgaristan tarafı

Bulgaristan’daki tapu kaydı, intikal, satış ve vergiler Bulgaristan hukukuna tabidir. Bu işlemler Bulgaristan’da yetkili bir avukat veya noter aracılığıyla yürütülür. Türkiye’de hazırlanacak belgelerin, Bulgaristan’daki işlemi yapacak kişinin istediği içerikte ve sırada hazırlanması için iki tarafın baştan yazışması önerilir.

İlgili sayfalar: Kapıkule ve sınır kapıları · Gayrimenkul hukuku · Türk vatandaşlığı başvurusu

Sık sorulan sorular

Babamın Bulgaristan’da evi var. Türkiye’den aldığım mirasçılık belgesi orada geçer mi?

Türkiye’de noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınan mirasçılık belgesinin Bulgaristan’da kullanılabilmesi için önce apostil şerhi alınması ve belgenin Bulgarcaya tercüme edilmesi gerekir. Belgenin Bulgaristan’da hangi işlem için yeterli sayılacağı ise Bulgaristan hukukuna göre belirlenir; Bulgaristan’da AB’nin 650/2012 sayılı Miras Tüzüğü de uygulanır. Belge almadan önce işlemi yapacak Bulgaristan’daki noter veya avukattan hangi belgelerin istendiğini öğrenmek gereksiz masrafı önler.

Notere gittim, mirasçılık belgesi veremeyeceğini söyledi. Neden?

Noter; mirasçılık belgesi yargılama gerektiriyorsa, nüfus kayıtları mirasçıları belirlemeye yetmiyorsa veya belge yabancılar tarafından isteniyorsa belge düzenleyemez (Noterlik Kanunu m. 71/B). Ölüm Bulgaristan’da gerçekleşmiş ve Türkiye’deki nüfus kaydına işlenmemişse ya da mirasçılardan biri yalnızca Bulgaristan vatandaşıysa bu durum sık görülür. Bu hâllerde belge sulh hukuk mahkemesinden istenir.

Bulgaristan’a gitmeden oradaki tarlayı satabilir miyim?

Türkiye’de noterde düzenlenen bir vekâletnameyle Bulgaristan’daki işlemler için temsilci yetkilendirilebilir. Vekâletnameye apostil şerhi alınır ve Bulgarcaya tercüme edilir. Taşınmaz satışında vekâletnamenin hangi içerik ve şekilde olması gerektiğini Bulgaristan hukuku belirler; bu nedenle metin, satışı yapacak Bulgaristan’daki noterle önceden kontrol edilmelidir.

Bulgaristan mahkemesinin boşanma veya miras kararı Türkiye’de geçerli mi?

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil olarak kullanılması, nüfus ve tapu gibi idari kayıtlara işlenmesi için tanıma kararı gerekir; kararın icra edilmesi için ise tenfiz kararı alınır (MÖHUK m. 50, 58). Tanımada iki ülke arasında karşılıklılık aranmaz. Dava, kural olarak karşı tarafın Türkiye’deki yerleşim yeri asliye mahkemesinde açılır.

Dayanak mevzuat ve resmî kaynaklar

Son güncelleme:

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir; her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İletişim

Büroya telefon, WhatsApp veya e-posta ile ulaşabilirsiniz. Süreli işlemlerde kararın veya tebligatın size ulaştığı tarih önemlidir.